Libelle keek in 1955 binnen bij de pioniersvrouwen van Lelystad

Libelle bracht in 1955 een bezoek aan het Werkeiland en portretteerde de vrouwen die het dagelijkse leven in het prille Lelystad draaiende hielden. Linksonder Hermina Bekius-Meijerink, arts op het werkeiland, met haar zoontje. © Bron: Delpher.nl / Libelle, 11 juni 1955

Deel 93 gaat over de pioniersvrouwen die het prille Lelystad draaiende hielden.

’In het hart van de getemde Zuiderzee ligt een smalle reep grond, van zee tot zee niet meer dan honderd meter breed’. Zo introduceerde de Libelle in juni 1955 het jonge Lelystad, dat toen nog bestond uit een handvol barakken, woningen en pioniersgezinnen op het Werkeiland. Voor de vrouwelijke lezers van het weekblad was vooral de vraag interessant: hoe leefden de huisvrouwen op zo’n afgelegen plek?

Verrassend gewoon én bijzonder tegelijk

Dat leven bleek verrassend gewoon én bijzonder tegelijk. Op het eiland woonden nog maar enkele tientallen gezinnen. Alles wat een huishouden nodig had, moest van de wal komen. Melk, brood, vlees en groenten werden vanuit Harderwijk aangevoerd met de boot. Zodra de Dr. C. Lely aanlegde, haastten de vrouwen zich naar de steiger om hun bestellingen op te halen. ’We hebben de melk vergeten, jongens!’, riep de kapitein volgens de reportage eens bezorgd naar zijn bemanning. Een vergeten melkbus betekende direct een praktisch probleem voor tientallen huishoudens.

Werkeiland Lelystad op 11 juli 1955: Er staan nog slechts weinig huizen en enige barakken waarin de arbeiders van de Zuiderzeewerken zijn gehuisvest. © Fotograaf Onbekend / Anefo / Nationaal Archief, CC0
11 juli 1955: Kinderen gaan op de fiets (en step) naar school, die in een barak op het werkeiland is ondergebracht. © Fotograaf onbekend / Anefo / Nationaal Archief, CCO

Een hechte gemeenschap

Toch overheerste geen gevoel van ontbering. De eilandbewoners vormden een hechte gemeenschap van nog geen honderd mensen. Frederica van den Bosch-Frank, echtgenote van een administrateur van de Zuiderzeewerken, vertelde: ’Niks geen spijt dat we hier zijn komen wonen’. Het voortdurende waaien nam ze voor lief. ’Ja, waaien doet het hier bijna altijd’.

De vrouwen hielden het sociale leven draaiende. Er waren toneel- en gymclubs, en een kookcursus trok meteen meer dan twintig deelneemsters. Bij uitgaansavonden in de kantine leek het volgens bewoners ’net één groot gezin’.

Heerlijk, om zó uit je bed in zee te kunnen duiken

Ook de jonge artsenfamilie Bekius speelde een centrale rol. Dokter Herman Bekius en zijn vrouw Hermina, ook arts, vormden samen de medische post van het eiland. Hermina Bekius was bovendien leidster van de gymclub. Enthousiast vertelde ze tegen de Libelle-verslaggever: ’Heerlijk, vindt u niet, om zó uit je bed in zee te kunnen duiken?

‘Een borreltje wordt hier niet geschonken’, zegt mevrouw Van Dalen, die samen met haar man ambtenarenpension De eerste aanleg beheert. Maar de koffie is er goed en het gastenboek staat vol lof. © Pim Stuifbergen / Spaarnestad Photo (05887) / Nationaal Archief

Gastvrij, zonder borreltje

Een andere spil in de kleine gemeenschap was mevrouw Van Dalen, die samen met haar man het ambtenarenpension De Eerste Aanleg beheerde. In het pension ontving zij bezoekers uit binnen- en buitenland die nieuwsgierig waren naar het nieuwe land in wording. Hoewel een borreltje er niet geschonken werd, stond de gastvrijheid er volgens de Libelle buiten kijf.

Zelf voelde Van Dalen zich thuis op het eiland. ’Of ik hier wil blijven? Ja hoor, ik houd ’t hier wel uit’, vertelde ze. Tegelijkertijd vroeg ze zich af of het hechte karakter van de kleine gemeenschap behouden zou blijven wanneer Lelystad verder zou uitgroeien. ’Ik denk wel eens, dat er veel van het intieme en het knusse verloren zal gaan, wanneer ons eiland straks gaat groeien’.

Terwijl ingenieurs droomden van een toekomstige hoofdstad van een nieuwe provincie, zorgden de vrouwen voor het dagelijks leven. In de woorden van de Libelle: tussen ’water, wind en wolken’ hielden zij het kleine eiland draaiende, terwijl om hen heen langzaam het toekomstige Lelystad verrees.

Bron: Libelle, jaargang 22, nr. 24, 11 juni 1955

fout: Content is protected !!