Oudste kunstwerk van Lelystad vertelt het verhaal van de geboorte van Oostelijk Flevoland
Deel 92 gaat over het oudste kunstwerk van Lelystad.
Binnenkort is het Open Monumentendag (12 en 13 september). Een mooie gelegenheid om gemaal Wortman aan de Oostvaardersdijk 32 eens te bezoeken. Normaal gesproken kom je daar niet binnen als je er niets te zoeken hebt, maar tijdens dat weekeinde mag het wel. Op zaterdag 12 september worden er rondleidingen gegeven.
Het jonge land
Als je er dan toch bent, kijk dan ook eens op de zuidelijke buitengevel van dit monumentale gebouw. Daar kun je Lelystads oudste kunstwerk bewonderen: een reliëf van beeldhouwer Paul Grégoire. Hij maakte het reliëf van vier bij vier meter in 1956. Het werd uitgehakt bij steenhouwerij Tetterode in Duivendrecht en in augustus 1956 in de gevel van het gemaal gemetseld. Het draagt de titel Het jonge land. Het werk verbeeldt de inpoldering van Oostelijk Flevoland en de overwinning van land op water. Centraal staan drie figuren: een vrouwenfiguur symboliseert de zee. Zij draagt een kind over dat het nieuwe land voorstelt. Een sterke mannenfiguur vertegenwoordigt de mens die het nieuwe land zal bewerken en bewonen. Het kind draagt korenaren als teken van vruchtbaarheid. De man houdt een dijk vast die water en land scheidt, terwijl op zijn hand een vogel zit. Rondom zijn symbolen verwerkt die verwijzen naar de voormalige Zuiderzee, zoals vissen, een schelp, een zeeaster en een bever.
Het jonge land is niet alleen het oudste kunstwerk van Lelystad, maar ook een beeldverhaal van de geboorte van Flevoland zelf.
Meer kunstwerken
Het kunstwerk van Grégoire is niet het enige dat het gemaal siert. In de machinekamer maakte kunstenaar Hans van Norden (1915-2011) in 1956 een metersgrote wanddecoratie van tegels en schilderwerk, waarin de overgang van de Zuiderzee naar nieuw land centraal staat. Aan de buitenzijde op de noordgevel ontwierp Gerard van Remmen (1920-1994) een betonnen reliëf in drie delen dat verwijst naar de functie van het gemaal.
Samen vertellen de kunstwerken het verhaal van landwinning, waterbeheer en de ontwikkeling van de polder.
