Tussen Lelystad en Swifterbant ligt het Observatorium van de Amerikaanse kunstenaar Robert Morris (1931-2018). Deze grote, cirkelvormige zonnewijzer doet denken aan steencirkels uit de oudheid. Het kunstwerk begon in 1977 op deze plaats aan zijn tweede leven. Morris had zijn observatorium namelijk eerder al, in 1971, gerealiseerd in Santpoort, bij Velsen. Dat was in het kader van de manifestatie ‘Sonsbeek buiten de perken’. De toenmalige kunstinstellingen hadden geen mogelijkheden tot beheer van dit kunstwerk, waardoor het snel in verval raakte en later zelfs geheel verdween.
Observatorium Robert Morris stond eerst in Santpoort
Deel 35 gaat over het eerste Flevolandse landschapskunstwerk.
Seizoenswisselingen
Men mensen en materiaal van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders begon in 1977 de bouw van het kunstwerk. Het observatorium bestaat uit twee concentrische aardwallen. Drie oostelijk gerichte vizierpunten maken het mogelijk bij de seizoenswisselingen de zonsopgangen te registreren. De opzet van deze tijdsregistratie is om het werk te verbinden aan de natuur, de seizoenen en daardoor met de tijd.
Voor een goede waarneming van de zonsopgangen is een zo vrij mogelijke horizon een vereiste. Flevoland bied hiertoe de gelegenheid. Het kunstwerk is zó groot dat het zich op schaal met het polderland verhoudt. De omvang is echter weer niet zo groot dat de mens zich erin verliest.
Festival Sunsation
Het observatorium is sinds 1982 het decor voor het jaarlijkse Festival Sunsation. Uitgegroeid van een kleinschalig poëtische viering van de zonnewende met tientallen bezoekers tot een groots openluchtfestival.
In 1990 droeg de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders het beheer van het landschapskunstwerk over aan Het Flevo-landschap. De in 2012 gereedgekomen Hanzelijn loopt vlak langs het observatorium. De portalen van de bovenleiding verstoren het vrije zicht op de zonsopkomst in de winter.
Bekijk hier een filmpje over
